Mindfulness training

Voor wie is het bestemd en geschikt?

MBSR kan iedereen helpen om de kwaliteit van zijn of haar leven te vergroten, door meer rust en aan- dacht in je leven te brengen. Wetenschappelijk is aangetoond dat Mindfulnesstraining vooral helend kan zijn voor mensen die last hebben van (overma- tig) piekeren, van stress, van (chronische) pijn of van een (dreigende) burnout. MBCT is aangetoond effectief voor in het bijzonder mensen met depressieve klachten.
Belangrijk is om te benadrukken dat de deelnemer zelf een belangrijke sleutel tot succes in handen heeft, door trouw het "huiswerk" te doen en dage- lijks ongeveer een uur te oefenen. Dit is nodig om de geest te trainen; om een nieuw soort conditie op te bouwen.

Effecten van Mindfulnesstraining:

Effecten die kunnen optreden of die door deelnemers worden genoemd zijn:

*Vermindering van stress
*Beter om kunnen gaan met stressvolle gebeurtenissen
*Vermindering van lichamelijke en/of psychische klachten
*Betere kwaliteit van leven
*Toename van zelfvertrouwen
*Beter kunnen ontspannen
*Herkenning van patronen
*Meer balans in het leven

Wat is Mindfulnesstraining?

Mindfulness is het tegenovergestelde van leven op de automatische piloot.
Het is een begrip dat aandachtigheid en mildheid verbindt. Dit kun je beoefenen dan wel trainen.
Eind jaren 70 in de VS is er een training ontwikkeld waarin mindfulness geoefend wordt. Deze training heeft de naam ‘Mindfulness Based Stress Reduction’ (MBSR). Vertaald betekent dit: stressreductie door het trainen van milde aandacht. Dat is wat er in een mindfulnesstraining gebeurt: deelnemers oefenen om aandachtig en met mildheid aanwezig te zijn in het huidige moment, in het NU.

Iedereen kent wel momenten van niet aandachtig zijn. Let maar eens op hoe vaak we op routine draai- en terwijl we tegelijkertijd druk bezig zijn met het verleden en de toekomst. In situaties van stress, ongemak of ziekte is de neiging hiertoe meestal groter.
Hierdoor staan we vaak niet meer in contact met onszelf. Dit kan leiden tot lichamelijke en/of psychische klachten.

In de training worden meditatie-, yoga- en bewust- zijnsoefeningen aangereikt waarmee de deelnemers hun aandacht kunnen trainen, en zij een vriendelijke, milde houding naar zichzelf en naar anderen kunnen ontwikkelen. Mindfulness gaat over je open stellen voor wat er zich in je leven aandient, en dit met aan- dacht te bekijken. Hierdoor ontstaat er geleidelijk bewustzijn van de verschillende (stress)patronen en automatische piloten waar we in ons leven vaak op varen. Herkenning hiervan geeft ruimte om (andere) keuzes te maken.

Mindfulness is een vaardigheid die je kunt oefenen. Dit ontwikkel je niet door er over te lezen, of door er van anderen over te horen. Dit ontwikkel je door het te oefenen. Elke dag, elk moment opnieuw. Dat blijkt veel voordelen te geven. Mensen met (werk)stress worden zich bewust hoe stress hen beïnvloedt. Zij leren vaardiger met stress om te gaan, en tijdig te stoppen met 'doen', 'doen', 'doen'. Mensen met gezond- heidsklachten leren vaak beter omgaan met de 'weer- somstandigheden' in hun leven; zich daar niet langer tegen te verzetten of al teveel over te piekeren.

Naast MBSR kent de mindfulnesstraining ook de variant MBCT: Mindfulness-Based Cognitive Therapy (oftewel Aandachtgerichte Cognitieve Therapie). MBCT is specifiek ontwikkeld als terugvalpreventie bij depressie. Deelnemers leren de ‘gewone’ aandachts- oefeningen, net zoals in de MBSR. Daarnaast leren ze negatieve gedachten en gevoelens, die een nieuwe depressie kunnen aanwakkeren, te zien als voorbij- gaande gebeurtenissen in de geest. Door meer ‘in het moment’ te zijn, slagen mensen er vaak in om hun depressieve klachten adequater te hanteren. Bij men- sen die meerdere depressieve episodes hebben door- gemaakt, blijkt MBCT de kans op terugval met maar liefst de helft te verminderen.

Wat is mindfulnesstraining niet?

Mindfulnesstraining is geen (groeps)therapie: Problemen uit het verleden kunnen soms zijdelings aan de orde komen, maar centraal staat het opmerken van prettige en onprettige ervaringen in het NU, op DIT moment. Mindfulness is ook geen methode om je beter te gaan concentreren of meer te gaan ontspannen, al kan dit wel een gevolg zijn. Bovenal gaat het in de training om het oefenen/ focussen van aandacht.

Hoe is de training opgebouwd?

In acht bijeenkomsten van 2,5 tot 3 uur en één stiltedag krijgen deelnemers o.a:

• Begeleide aandachtsoefeningen
• Eenvoudige bewegingsoefeningen
• Oefeningen om het bewustzijn in het dagelijkse leven te vergroten
• Oefeningen gericht op het anders omgaan met stress, pijn, vermoeidheid en lastige emoties
• Theorie over de omgang met stress
• Individuele aanwijzingen
• Uitwisselen van ervaringen in een groep
• Opdrachten en CD’s om thuis te kunnen oefenen

Mindfulness-Based Compassionate Living

Wanneer we mindfulness beoefenen leren we om bewust aanwezig te zijn bij het leven zoals het zich van moment tot moment aan ons voordoet. Maar hoe gaan we om met momenten die extra moeilijk en pijnlijk voor ons zijn en waar we onder lijden? Dat is een uitdaging waar we allemaal voor komen te staan. We leven nu eenmaal in een kwetsbaar bestaan en krijgen vroeg of laat te maken met tegenslag, verlies van wat ons dierbaar is, ziekte en ouder worden. De sleutel is dat we leren het leven niet alleen met mindfulness maar ook met heartfulness tegemoet te treden. Dat wil zeggen: met compassie of mededogen.


Toch doen we vaak het tegenovergestelde. We zijn hard voor onszelf. We vinden dat we niet kwetsbaar mogen zijn, schamen ons en isoleren ons van anderen. We luisteren naar een innerlijke criticus terwijl we een innerlijke helper nodig hebben Compassie is het vermogen om ons betrokken te voelen bij pijn en lijden, zowel van onszelf als van anderen, en de moed en bereidheid hebben om er wat aan te doen. Het is dus niet overmatig dienstbaar zijn aan anderen en jezelf verwaarlozen. Het is ook niet zwelgen in zelfmedelijden ten koste van anderen. Het is de weg ontdekken hoe zorg voor jezelf en zorg voor anderen hand in hand kunnen gaan. Elk mens beschikt over het vermogen tot compassie, maar niet altijd heeft dit vermogen de kans gekregen tot bloei te komen. Gelukkig kan daar door oefening wat aan worden gedaan.

De Compassietraining of Mindfulness-Based Compassionate Living (MBCL) is ontwikkeld door Erik van den Brink en Frits Koster voor hen die al vertrouwd zijn met mindfulness-beoefening en de helende werking van mindfulness willen verdiepen met oefeningen in compassie. Het is gebaseerd op een wetenschappelijk gefundeerde visie op het belang van (zelf)compassie. Zelfcompassie blijkt nauw samen te hangen met onze gezondheid en ons welzijn – fysiek, psychisch en sociaal.


© 2017 Erik van den Brink, www.mbcl.nl

Terwijl ik wakker word in een droom val ik in mijn eigen armen.
... Waar bleef je zo lang?

Mindfulness-Based
Lou Hartman

Voor wie?

Heb je gemerkt dat je baat hebt bij mindfulness-oefeningen, maar vind je het best moeilijk deze te integreren in je

dagelijkse leven? Blijven inzichten vaak in je hoofd hangen zonder dat ze deel worden van je leven (‘Ik snap het wel,

maar voel het niet’)? Heb je last van hardnekkige patronen van zelfkritiek, jezelf terugtrekken of je zelf overvragen?

Kun je wel wat meer oefening gebruiken in een vriendelijker houding naar jezelf en/of anderen?

Is het antwoord op een of meer van deze vragen bevestigend, dan kan de Compassietraining een waardevol vervolg

zijn. Je krijgt dan een oefenprogramma aangeboden om meer warmte, geborgenheid, acceptatie en verbondenheid

met jezelf en anderen te ervaren.

Criteria voor deelname?
Je hebt eerder een mindfulnesstraining gevolgd (MBSR, MBCT of gelijkwaardig programma). Tijdsinvestering? 8 bijeenkomsten
van 2 1⁄2 uur en een extra oefendag(deel); 45 minuten per dag thuis oefenen.

Werkwijze? Deze is vergelijkbaar met een mindfulnesstraining. Er zijn 8-12 deelnemers. In de bijeenkomsten worden geleide meditaties gedaan die worden nabesproken. Je hoeft niet meer te delen dan je wilt. Thema’s die aan de orde komen: hoe het voorstellingsvermogen voor en tegen ons kan werken; de veilige plek; de compassievolle metgezel; compassievol omgaan met weerstand, verlangen, schuld, schaamte, lastige patronen en de innerlijke pestkop; compassie belichamen en een innerlijke helper voeden; het goede binnenlaten en ruimte maken voor geluk; vergeving van onszelf en anderen; de vier levensvrienden: vriendelijkheid, medevreugde, mededogen en gelijkmoedigheid.

Helpende inzichten uit de psychologie en neurowetenschappen worden in begrijpelijke taal uitgelegd. Voor thuis zijn

er voor elke week oefensuggesties aan de hand van een werkboek met audio-materiaal.

Er wordt gewerkt met het hulpboek Compassie in je leven (Boom, 2015) van Frits Koster en Erik van den Brink, met downloadbare oefeningen.